Buku Standar Profesi PAPDI_7

  • Published on
    25-Nov-2015

  • View
    32

  • Download
    21

Transcript

  • i S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m S T A N D A R P R O F E S I D O K T E R S P E S IA L IS P E N YA K IT D A L A M P E R H IM P U N A N D O K T E R S P E S IA L IS P E N YA K IT D A L A M I N D O N E S IA (P A P D I)
  • ii S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m St an da r P ro fe si D ok te r Sp es ia lis P en ya ki t D al am Pe rh im pu na n D ok te r Sp es ia lis P en ya ki t D al am In do ne sia 1 5 c m x 2 0 .5 c m x + 5 0 h a la m a n IS B N N o . 9 7 9 -9 4 0 1 -0 5 -4 C e ta k a n p e rt a m a A p ri l 2 0 0 4 C e ta k a n k e d u a J a n u a ri 2 0 0 6 C e ta k a n k e ti g a A p ri l 2 0 0 9 H a k C ip ta D il in d u n g i U n d a n g - U n d a n g D ila ra n g m e m p e rb a n y a k , m e n c e ta k , d a n m e n e rb it k a n s e b a g ia n a ta u s e lu ru h i s i b u k u i n i d e n g a n c a ra d a n b e n tu k a p a p u n j u g a t a n p a s e iz in p e n u lis d a n p e n e rb it
  • ii i S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m N A R A S U M B E R D r. R e tt y ( D ir je n Y a n M e d D E P K E S ) D r. I . N y o m a n K a n d u n , M P H ( S ta f A h li M e n k e s ) T IM P E N Y U S U N P ro f. D R . H e rd im a n T . P o h a n , S p P D , K P T I D R . D r. M a rd i S a n to s o , S p P D , K -E M D D r. A ri F a h ri a l S y a m , S p P D , K -G E H , M M B D r. L u k m a n H . M a k m u n , S p P D , K K V , K G e r D r. D ju m h a n a A tm a k u s u m a , S p P D , K H O M D r. A n n a U ja in a h , S p P D , K P , M A R S D r. R a c h m a t M u rs a lin , S p P D D r. R e n o G u s ta v ia n i, S p P D ( A lm )
  • iv S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m
  • v S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m K A T A P E N G A N T A R B U K U S T A N D A R P R O F E S I D O K T E R S P E S IA L IS P E N Y A K IT D A L A M P A P D I P e rt a m a -t a m a k a m i p a n ja tk a n p u ji d a n sy u k u r k e p a d a Tu h a n Y a n g M a h a E sa , b a h w a p a d a a k h ir n y a b u k u S ta n d a r P ro fe si D o k te r S p e si a li s P e n y a k it D a la m P A P D I d a p a t d is e le sa ik a n . D e n g a n t e rb it n y a b u k u i n i, m a k a s e g a la s e su a tu y a n g b e rh u b u n g a n d e n g a n t u g a s- tu g a s, h a k d a n k e w a ji b a n s e rt a p e la y a n a n d a n p e n g a b d ia n m a sy a ra k a t u n tu k D o k te r S p e si a li s P e n y a k it D a la m d a p a t le b ih j e la s. B u k u i n i sa n g a t b e rm a n fa a t d a n d a p a t d ig u n a k a n o le h s e lu ru h D o k te r S p e si a li s P e n y a k it D a la m y a n g b e rt u g a s d i ru m a h s a k it p e m e ri n ta h m a u p u n r u m a h s a k it sw a st a d a n f a si li ta s k e se h a ta n l a in n y a d i se lu ru h I n d o n e si a . D a la m m e la k sa n a k a n tu g a s p ro fe si , d o k te r sp e si a li s p e n y a k it d a la m s e la in b e rk a it a n d e n g a n b id a n g p e la y a n a n d a n p e n g a b d ia n m a sy a ra k a t, j u g a d it u n tu t m e la k sa n a k a n p e n d id ik a n d a n p e n e li ti a n d im a n a m e m b u tu h k a n p e n g e ta h u a n y a n g l e b ih m e n d a la m d e n g a n tu ju a n m e m a ju k a n d a n m e n g e m b a n g k a n il m u p e n y a k it d a la m . O le h k a re n a it u , b u k u st a n d a r p ro fe si p e n y a k it d a la m i n i sa n g a t b e rm a n fa a t d a n d ip e rl u k a n a g a r d a p a t d ik e ta h u i a p a s a ja y a n g d a p a t d a n y a n g b o le h d il a k u k a n o le h se o ra n g d o k te r sp e si a li s p e n y a k it d a la m ( k o m p e te n si ) b e se rt a h a k d a n k e w a ji b a n n y a . S ta n d a r p ro fe si y a n g d ib u tu h k a n o le h se o ra n g d o k te r sp e si a li s p e n y a k it d a la m m e li p u ti p e n g e ta h u a n d a n k e te ra m p il a n y a n g m e n c a k u p b id a n g -b id a n g d is ip li n i lm u p e n y a k it d a la m y a n g p e n d e k a ta n n y a b e rs if a t h o li st ik y a it u s e b a g a i b e ri k u t : 1 . B id a n g A le rg i Im u n o lo g i K li n ik 2 . B id a n g G a st ro e n te ro -H e p a to lo g i 3 . B id a n g G e ri a tr i 4 . B id a n g G in ja l- H ip e rt e n si 5 . B id a n g H e m a to lo g i- O n k o lo g i M e d ik 6 . B id a n g K a rd io lo g i
  • v i S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 7 . B id a n g M e ta b o li k 8 . B id a n g P si k o so m a ti k 9 . B id a n g P u lm o n o lo g i 1 0 . B id a n g R e u m a to lo g i 1 1 . B id a n g T ro p ik -I n fe k si 1 2 . B id a n g K e d a ru ra ta n M e d ik ( d i U G D d a n d i R u a n g P e ra w a ta n K e ta t (H C U ) P a d a a k h ir n y a T im P e n y u su n m e n g u c a p k a n b a n y a k t e ri m a k a si h k e p a d a K e tu a U m u m P B PA P D I y a n g te la h m e m b e ri k a n p e rh a ti a n y a n g s a n g a t b e sa r d a la m p e m b u a ta n b u k u i n i, k e p a d a p a ra n a ra su m b e r d a ri D e p a rt e m e n K e se h a ta n R I y a n g te la h m e m b e ri m a su k a n d a n s a ra n n y a , ju g a k e p a d a p a ra m e d is to r d i D iv is i li n g k u n g a n D e p a rt e m e n I lm u P e n y a k it D a la m s e rt a t id a k lu p a k e p a d a T im P P D S P e n y a k it D a la m -F K U I/ R S C M y a n g te la h m e m b a n tu d a la m p e n y u su n a n b u k u i n i. J a k a rt a , 2 5 A p ri l 2 0 0 4 T im P e n y u su n D r. H e rd im a n T . P o h a n , S p P D , K P T I K e tu a
  • v ii S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m S A M B U T A N K E T U A U M U M P B P A P D I A s s a la m u âa la ik u m W r. W b P u ji sy u k u r k it a p a n ja tk a n k e h a d ir a t A ll a h S W T a ta s k e b e rh a si la n p e n y u su n a n b u k u S ta n d a r P ro fe si D o k te r S p e si a li s P e n y a k it D a la m . K a m i m e n y a m p a ik a n s e la m a t d a n p e n g h a rg a a n y a n g t in g g i k e p a d a T im P e n y u su n b u k u S ta n d a r P ro fe si D o k te r S p e si a li s P e n y a k it D a la m P A P D I d a n k e p a d a T im P P D S P e n y a k it D a la m F K U I/ R S C M y a n g te la h m e m b a n tu te rb it n y a b u k u in i se rt a k e p a d a p a ra m e d is to r D iv is i D e p a rt e m e n Il m u P e n y a k it D a la m F K U I/ R S C M y a n g t e la h b e rp a rt is ip a si d a la m p e n y u su n a n b u k u i n i. D e n g a n te rb it n y a b u k u S ta n d a r P ro fe si D o k te r S p e si a li s P e n y a k it D a la m PA P D I in i, d ih a ra p k a n a k a n se m a k in je la s se g a la se su a tu y a n g b e rh u b u n g a n d e n g a n tu g a s- tu g a s, h a k d a n k e w a ji b a n s e rt a a c u a n y a n g l e b ih m e n d a la m m e n y a n g k u t p ro fe si o n a li sm e t u g a s se lu ru h d o k te r sp e si a li s p e n y a k it d a la m d i ru m a h s a k it p e m e ri n ta h d a n s w a st a s e rt a f a si li ta s p e la y a n a n k e se h a ta n l a in n y a d i se lu ru h I n d o n e si a . S e ir in g d e n g a n a ru s e ra g lo b a li sa si se rt a d a la m ra n g k a m e n in g k a tk a n p ro fe si o n a li sm e d o k te r sp e si a li s p e n y a k it d a la m d a n m e n u n ja n g p ro g ra m -p ro g ra m P e m e ri n ta h , k h u su sn y a D e p a rt e m e n K e se h a ta n R I d a la m m e n c a p a i In d o n e si a s e h a t 2 0 1 0 , d ih a ra p k a n b u k u s ta n d a r p ro fe si d o k te r sp e si a li s p e n y a k it d a la m in i m e n ja d i a c u a n / p e g a n g a n a ta u k o m p e te n si d o k te r sp e si a li s p e n y a k it d a la m d i ti n g k a t re g io n a l m a u p u n n a si o n a l b a h k a n d a p a t b e rs a in g d a la m t in g k a t in te rn a si o n a l. U n tu k m e n c a p a i k e b e rh a si la n p e la y a n a n y a n g b e rk u a li ta s, d is a m p in g m e n g a c u p a d a b u k u S ta n d a r P ro fe si D o k te r S p e si a li s P e n y a k it D a la m y a n g su d a h d ir a n c a n g d e n g a n se b a ik -b a ik n y a se b a g a i k o m p e te n si d o k te r sp e si a li s p e n y a k it d a la m , te ta p i ju g a
  • v ii iS ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m h a ru s d id u k u n g s u m b e r d a y a m a n u si a ( S D M ) y a n g b e rk u a li ta s d a n sa ra n a p ra sa ra n a y a n g s e su a i d e n g a n k e b u tu h a n , u n tu k i tu d o k te r sp e si a li s p e n y a k it d a la m h a ru s se la lu b e ru p a y a m e n in g k a tk a n p e n g e ta h u a n , b a ik m e la lu i p e n d id ik a n fo rm a l m a u p u n n o n fo rm a l. S e m o g a b u k u S ta n d a r P ro fe si D o k te r S p e si a ti s P e n y a k it D a la m in i d a p a t m e m b a n tu m e m b u k a w a w a sa n se b a g a i k o m p e n sa si y a n g h a ru s d im il ik i d o k te r sp e si a li s p e n y a k it d a la m d i ru m a h s a k it d a la m p e la y a n a n d a n p e n g a b d ia n m a sy a ra k a t, d a n se m o g a A ll a h S W T m e m b e ri k a n b im b in g a n d a n m e ri d h o i se g a la a k ti v it a s p a ra d o k te r sp e si a li s p e n y a k it d a la m se lu ru h In d o n e si a . A m in . W a ss a la m m u âa la ik u m W r. W b . K e tu a U m u m K e tu a U m u m P ro f. D r. H .A . A z iz R a n i, S p P D , K G E H
  • ix S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m D A F T A R I S I K a ta P e n g a n ta r .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. v S a m b u ta n K e tu a U m u m P B P A P D I . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. v ii D a ft a r Is i .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . ix B A B I P E N D A H U L U A N . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 1 L a ta r B e la k a n g . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 1 P e n g e rt ia n D a n T u ju a n .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 2 R u a n g L in g k u p . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 3 L a n d a sa n H u k u m . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 3 K e d u d u k a n , Tu g a s P o k o k , F u n g si d a n P e ra n D o k te r S p e si a li s P e n y a k it D a la m .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 5 P e rk e m b a n g a n I lm u P e n y a k it D a la m . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 7 B A B I I S T A N D A R P R O F E S I .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 9 P e n g e rt ia n .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 9 D o k te r S p e si a li s P e n y a k it D a la m .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 9 A . B id a n g A le rg i - Im u n o lo g i K li n ik . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 1 0 B . B id a n g G a st ro e n te ro - H e p a to lo g i .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 1 1 C . B id a n g G e ri a tr i .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 1 4 D . B id a n g G in ja l - H ip e rt e n si . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 1 5 E . B id a n g H e m a to lo g i - O n k o lo g i M e d ik . .. .. .. .. .. .. .. . 1 6 F. B id a n g K a rd io lo g i . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 1 9 G .B id a n g M e ta b o li k - E n d o k ri n .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 2 1 H . B id a n g P si k o so m a ti k . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 2 4 I. B id a n g P u lm o n o lo g i .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 2 5 J . B id a n g R e u m a to lo g i . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 2 8 K . B id a n g T ro p ik D a n I n fe k si . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 2 9 S ta n d a r P ro fe si K e d a ru ra ta n M e d ik (d i U G D D a n D i R u a n g P e n g a w a sa n K e ta t (H C U )) .. .. .. .. .. 3 0 Te ra p i S u p o rt if D a n P a li a ti f P a d a K a su s P e n y a k it D a la m .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 3 2
  • x S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m B A B I II S E R T IF IK A S I . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 3 3 B A B I V S T A N D A R A L A T . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 3 6 B A B V K E T E N A G A A N . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 4 1 B A B V I P E M B IN A A N D A N P E N G A W A S A N . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 4 2 B A B V II E V A L U A S I . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 4 4 B A B V II I P E N U T U P . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 4 5 B A B I X L A M P IR A N .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 4 6
  • 1 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m BA B I PE N DA H U LU A N A . L AT A R BE LA K A N G S es u ai d en g an p er k em b an g an il m u p en g et ah u an d an te k n o lo g i d al am b id an g k ed o k te ra n p ad a u m u m n y a d an il m u p en y ak it d al am k h u su sn y a, m ak a p er lu a d an y a pa nd ua n ba gi t ug as -tu ga s, ha k da n ke w a jib an , p ela ya na n, tuj ua n d an fa lsa fah Pr o fe si D ok te r Sp es ia lis Pe n ya ki t D al am d i I nd on es ia . S ec ar a u m u m P ro fe si D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am b er tu ju an m em u pu k pe rs at ua n se rt a ke sa da ra n m en ge m ba ng ka n da n m em aju ka n pe ng eta hu an I lm u Pe n ya ki t D al am u nt uk d ia m al ka n ba gi k ep en tin ga n ke se jah ter aa n ba ng sa kh us us ny a da n ke se jah ter aa n u ma t m an us ia pa da um um ny a. D al am m el ak sa n ak an tu g as , P ro fe si D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am te rk ai t d en g an T ri Tu ga s ( 3 t ug as ) y ait u; Pe n di di ka n da n Pe n el iti an , Pe la ya na n M ed is se rt a Pe n ga bd ia n M as ya ra ka t. S em u a tu g as -t u g as p ro fe si te rs eb u t ak an d ap at te rl ak sa n a b il a se m u a D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am m en y ad ar i p er an n y a d al am b id an g o rg an is as i k es eh at an fo rm al y an g m en ca k u p d ia n ta ra n y a D ep ar te m en K es eh at an ( D ep k es ) d an o rg an is as i la in y an g t er k ai t d al am p el ay an an k es eh at an m is al n y a o rg an is as i k es eh at an n o n fo rm al se p er ti le m b ag a so si al k es eh at an m as y ar ak at ,y ay as an -y ay as an k es eh at an s er ta B ad an K es eh at an D u n ia (W H O ) d an la in -l ai n . O le h s eb ab it u , p ro fe si o n al is m c d al am b id an g I lm u P en y ak it D al am h ar u s m en u n ja n g p ro g ra m p em er in ta h d al am b id an g k es eh at an b ai k l o k al , re g io n al , n as io n al a ta u i n te rn as io n al d ia n ta ra n y a m en ca k u p p ro g ra m D ep ar te m en K es eh at an R I, D ep ar te m en P en d id ik an N as io n al R I, D ep ar te m en S o si al R I d an l ai n -l ai n . D al am m el ak sa n ak an t u g as p ro fe si s eo ra n g a h li p en y ak it d al am h ar u s m en ju n ju n g ti n g g i s ik ap h um an ism e, pr oje sio na lis me , m em eg an g te gu h et ik a ke do kt er an , e tik a so sia l d an et ik a na sio na l. D al am m en an g an i s u at u k as u s p en y ak it d al am , s eo ra n g a h li p en y ak it d al am ti d ak s aj a b er p ik ir u n tu k m en en tu k an d ia g n o si s d an m en at al ak sa n a
  • 2 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m p as ie n , te ta p i ju g a b er p ik ir m en g en ai p ro g n o si s d an u p ay a p en ce g ah an ag ar k o n d is i sa k it p as ie n t er se b u t ti d ak c ep at m em p er b u ru k k ea d aa n p as ie n , d im an a se m u a p ro se s at au h as il t in d ak an h ar u s d ap at t er u k u r d an d i p re d ik si t er le b ih d ah u lu . O le h k ar en a it u d ip er lu k an p en il ai an / st an d ar is as i y an g d ap at m em b er ik an p ed o m an /a cu an t en ta n g s em u a h al te rs eb u t d i at as . L em b ag a p ro fe si m em p u n y ai k ew aj ib an se ca ra m o ra l u n tu k m el in d u n g i m as y ar ak at t er h ad ap t in d ak an -t in d ak an y an g d il ak u k an o le h p ar a an g g o ta n y a d al am r u an g li n g k u p p ro fe si s p es if ik n y a. P er k em b an g an se la n ju tn y a m en g ar ah p ad a ke w a jib an da n k ew en a n ga n se ca ra h uk um u n tu k m en en tu ka n st an da r ke m a m pu an pr o fe sio na l m in im al da n st an da r pe la ya na n ya ng d ap at d ib er ik an u nt uk k ep en tin ga n m a sy ar ak at lu as . H al i n i d ir iy at ak an d al am b en tu k S er tif ik as i. U n tu k m en ja la n k an p ro fe si y an g d ap at d il ak sa n ak an d en g an p ro fe si o n al d an b er si fa t h o li st ik t er se b u t, P en g u ru s B es ar P er h im p u n an D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am In d o n es ia (P B P A P D I) b er u sa h a m en y u su n S ta nd ar P ro fe si D ok te r Sp es ia lis P en ya ki t D al am s eb ag ai ac u an d al am m en ja la n k an p ro fe si s eb ag ai D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am . S ta n d ar p ro fe si in i d il en g k ap i ju g a d en g an sy ar at -s y ar at Se rt ifi ka si y an g h ar u s d ip en u h i o le h s eo ra n g d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am b er u p a k ew en an g an s ec ar a h u k u m m el al u i su at u R eg ist ra si u n tu k d ap at m en u n ju k k an k ea h li an n y a d an m el ak u k an p ra k te k p ro fe si s ec ar a m an d ir i d an p ro fe si o n al d i m as y ar ak at . S em o g a b u k u in i d ap at b er m an fa at b ag i p ar a d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am d an p ih ak t er k ai t y an g m en u n ja n g p ro fe si i n i. B. P EN G ER TI A N D A N T U JU A N S ta n d ar p ro fe si ad al ah b at as an k em am p u an pe ng et ah ua n, ke te ra m pi la n da n sik ap p ro fe sio na l ( kn ow led ge , sk ill a nd p ro fes ion ai a tti tu de ) m in im al y an g h ar u s d ik u as ai o le h se o ra n g d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am u n tu k m el ak u k an k eg ia ta n p ro fe si o n al n y a k ep ad a m as y ar ak at s ec ar a m an d ir i. St an da r pr o fe si di te ta pk an o le h P en g u ru s B es ar P er h im p u n an D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am In d o n es ia (P B P A P D I) d en g an
  • 3 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m m em p er h at ik an k eb u tu h an d an k em am p u an m as y ar ak at d i d al am n eg er i se rt a p er k em b an g an p ro fe si s ec ar a g lo b al . St an da r pr o fe si m em pu ny ai tu jua n u n tu k m en in g k at k an k u al it as p el ay an an p ro fe si d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am se ca ra b er k es in am b u n g an se h in g g a d ap at m em b er ik an p el ay an an k es eh at an k ep ad a m as y ar ak at s ec ar a o p ti m al . C . R UA N G L IN G K U P R u an g li n g k u p st an d ar p ro fe si d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am m en ca k u p : 1 . S ta n d ar p ro fe si m ed ik a. P en g et ah u an d an k et er am p il an 1 2 b id an g p en y ak it d al am y an g b er si fa t h o li st ik . b . T at al ak sa n a ti n d ak an k ed ar u ra ta n (d i U n it G aw at D ar u ra t (U G D ) d an d i ru an g p er aw at an k et at /H ig h Ca re U ni t ( H C U )) . c. T er ap i su p o rt if d an p al ia ti f p ad a k as u s p en y ak it d al am . 2 . B id an g ar ea d an k o m p et en si y an g h ar u s d ik u as ai o le h d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am . S ta n d ar P ro fe si in i b er k ai ta n d en g an st an d ar p ed o m an /p an d u an la in n y a y ai tu S ta nd ar A la t ( te rm as uk d i d al am b u ku in i) d an P an du an Pe la ya na n M ed ik (P PM ) p en y ak it d al am . S ta n d ar A la t b er is i b er b ag ai J en is p er al at an m ed ik y an g h ar u s d an d ap at d ig u n ak an o le h d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am y an g te rb ag i m cn ja d i a la t i ns tr um en m ed is (s te to sk o p , te n si m et er ,d ll ), a la t e le kt ro m ed is (M R I, E K G , d ll ) d an a la t b an tu n on el ek tr o m ed is (s p ir o m et er i, er g o m et er , d ll ) se rt a a la t ca ng gi h (E R C P s et , R F A s et , d ll ). S ta nd ar Pe la ya na n M ed ik (S PM ) a d al ah b u k u p ed o m an y an g m em u at p an d u an ap li k as i at au S ta n d ar p ro se s p en at al ak sa n aa n p as ie n s ec ar a le b ih l u as d an r in ci . D . L A N DA SA N H U K U M L an d as an h u k u m s ta n d ar p ro fe si d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am a d al ah se b ag ai b er ik u t :
  • 4 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 1 . U U . R I N o . 2 3 /9 2 t en ta n g K es eh at an 2 . P P. R I N o . 1 6 /9 4 t en ta n g J ab at an F u n g si o n al P eg aw ai N eg er i S ip il 3 . P P. R I N o . 3 2 /9 6 t en ta n g T en ag a K es eh at an 4 . S K B t ig a m en te ri ; M en te ri K es eh at an , M en te ri P en d id ik an d an K eb u d ay aa n d an M en te ri D al am N eg er i. ⢠N o . 5 4 4 /M en K es /S K B /X /8 1 ⢠N o . 0 4 3 0 a/ U /1 9 8 1 ⢠3 2 4 A T ah u n 1 9 8 1 te n ta n g P em b ag ia n T u g as , T an g g u n g Ja w ab d an P en et ap an P ro se d u r se b ag ai R u m ah S ak it P em er in ta h Y an g D ig u n ak an U n tu k P en d id ik an D o k te r 5 . K ep M en K es . R I N o . 1 2 0 7 .A / M en k es /V II I/ 2 0 0 0 t en ta n g P en d ay a- g u n aa n D o k te r S p es ia li s d an D o k te r G ig i S p es ia li s 6 . K o d e et ik k ed o k te ra n I n d o n es ia 7 . A n g g ar an D as ar /A n g g ar an R u m ah T an g g a (A D /A R T ) P A P D I: ⢠P as al V : T u ju an ⢠P as al V I : U sa h a ⢠P as al I : W il ay ah ⢠P as al I II : K eg ia ta n P A P D I 8 . K ep u tu sa n K o n g re s N as io n al ( K o N as ) P A P D I
  • 5 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m K ED U D U K A N , T U G A S PO K O K , FU N G SI D A N P ER A N D O K TE R S PE SI A LI S PE N YA K IT D A LA M (I NT ER NI S) 1. BI D A N G O R G A N IS A SI 1 .a . IN T E R N A L 1 .b . E k st em al l.a . Bi da ng O rg an isa si In te rn a l ⢠M en g em b an g k an s tr u k tu r o rg an is as i S ta f M ed ik F u n g si o n al (S M F ) at au U n it P en y ak it D al am d i R u m ah S ak it t em p at b ek er ja . ⢠M en g em b an g k an d an m el en g k ap i b id an g -b id an g a ta u s u b u n it d i d al am S M F a ta u u n it p en y ak it d al am d i R u m ah S ak it y ai tu s u b u n it p en d id ik an , p el at ih an /d ik ta t, s u b u n it ad m in is tr as i k eu an g an , su b u n it p el ay an an d an p en g ab d ia n m as y ar ak at se rt a su b u n it ti n d ak an m ed ik (e n d o sk o p i, b ro n k o sk o p i, h em o d ia li si s, f u n g si b io p si , U S G d an l ai n - la in ). 1. b. Bi da ng O rg an isa si Ek st er n a l ⢠In te rn is b er se d ia d u d u k d al am m an aj em en /o rg an is as i R u m ah S ak it (D ir ek tu r, W ak il D ir ek tu r, K ep al a S ek si , K et u a K o m it e M ed ik d an la in -l ai n ), d al am ra n g k a m en u n ja n g p ro g ra m R u m ah S ak it . ⢠In te rn is b er se d ia d u d u k d al am o rg an is as i D ep ar te m en K es eh at an , D ir ia s K es eh at an . ⢠In te rn is b er se d ia b er p ar ti si p as i d al am o rg an is as i p er u m ah sa k it an se p er ti P E R S I, P an it ia A k re d it as i d an la in -l ai n . ⢠In te rn is b er se d ia b er p ar ti si p as i d al am o rg an is as i p ro fe si : ID I, P A P D I d an p er k u m p u la n s em in at s ep er ti P E R K E N I, P E R N E F R I d an l ai n -l ai n . ⢠In te rn is b er se d ia b er p ar ti si p as i d al am o rg an is as i L S M b id an g k es eh at an se p er ti Y ay as an Ja n tu n g K o ro n er , Y ay as an P ed u li G in ja l (Y A D U G I) , Y ay as an D ia b et es In d o n es ia ( Y A D ir iA ), P E R S A D IA d an l ai n -l ai n .
  • 6 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 2. BI D A N G P RO FE SI 2 .a . P en d id ik an d an P en el it ia n 2 .b . P el ay an an M ed ik 2 .c . P en g ab d ia n M as y ar ak at 2. a . Pe n di di ka n da n Pe n el iti an S eo ra n g ah li p en y ak it d al am h ar u s se la lu m en g ik u ti p er k em b an g an i lm u , d an d i si si l ai n j u g a d ap at m em b er ik an k o n tr ib u si t er h ad ap p er k em b an g an i lm u t er se b u t, y an g m an a d ap at d iw u ju d k an m el al u i k eg ia ta n p en d id ik an d an p en el it ia n . K eg ia ta n d i b id an g p en d id ik an d an p en el it ia n m el ip u ti ⢠M en g ik u ti p el at ih an , k u rs u s, si m p o si u m d an se m in ar . M en g em b an g k an k em am p u an in te rn is se p er ti b io p si . U S G , en d o sk o p i d an b er m ac am - m ac am m o d u l te ra p i. M en y el en g g ar ak an p el at ih an , k u rs u s, si m p o si u m d an se m in ar d en g an m el ib at k an p er aw at , b id an d an te n ag a m ed ik la in n y a d en g an tu ju an m em b er ik an k o n tr ib u si p en g et ah u an d an p en d id ik an y an g d id ap at k ep ad a o ra n g la in d an m as y ar ak at l u as ⢠M el ak sa n ak an p en el it ia n d an m em p u b li k as ik an h as il p en el it ia n k e d al am d an l u ar n eg er i 2. b. Pe la ya na n M ed ik ⢠M em b er ik an p el ay an an r aw at j al an /p o li k li n ik , k o n su lt as i U G D , In te ns iv e Ca re U ni t ( IC U ), r u an g p er aw at an k et at (H C U ). ⢠M em b er ik an p el ay an an ra w at in ap , k o n su lt as i d en g an b ag ia n l ai n d ir u an g r aw at i n ap . ⢠M el ak u k an t in d ak an -t in d ak an m ed ik d i ru an g r aw at i n ap . 2. c. P en ga bd ia n M as ya ra ka t ⢠M em b er ik an e d u k as i k ep ad a m as y ar ak at . ⢠M em b an tu p el ay an an k es eh at an d i m as y ar ak at .
  • 7 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m P E R K E M B A N G A N I L M U P E N Y A K IT D A L A M Il m u k ed o k te ra n m er u p ak an i lm u y an g b er k em b an g s ec ar a d ir ia m is d an m em il ik i k o n se p e ti s y an g t er k an d u n g d i d al am n y a. K eb er ad aa n n y a d it u n ja n g o le h s u at u p ro se s b er k el an ju ta n d ar i k eb ia sa an m em ik ir k an k o n se p p ro se s b io lo g ik , o b se rv as i k li n is g u n a m en d ap at k an su at u d ia g n o si s at au b eb er ap a d ia g n o si s b an d ir ig , y an g n an ti n y a b er la n ju t d al am u p ay a p em ec ah an m as al ah . D as ar k ed o k te ra n k li n is t er se b u t d i at as d il et ak k an o le h d is ip li n i lm u y an g d ib er i n am a Il m u P en y a k it D a la m . Il m u P en y ak it D al am y an g t er u s b er k em b an g i n i m er u p ak an s at u - sa tu n y a so ko g u ru d ar i b er b ag ai i lm u k ed o k te ra n l ai n n y a. I lm u P en y ak it D al am ( In te rn a l m ed ic in e) m er u p ak an il m u k li n is u ta m a y an g m en an g an i m as al ah k es eh at an d an p en y ak it m u la i d ar i u si a re m aj a h in g g a o ra n g t u a. P en g et ah u an s p es ia li s p en y ak it d al am m en ca k u p p em ah am an k es eh at an d an p en y ak it y an g m en g ak u i k eu tu h an p er il ak u , fi si o lo g i d an p at o lo g i m an u si a. II m u P en y ak it D al am m em il ik i u n su r- u n su r y an g s al in g t er k ai t sa tu sa m a la in d an ti d ak te rp is ah k an y ai tu a le rg i i m u n o lo g i, g a st ro en te ro lo g i, g er ia tr i, g in ja l h ip er te n si , h em a to lo g i o n k o lo g i, b ep a to lo g i, k a rd io lo g i, m et a b o li k en d o k ri n , tr o p ik in fe k si , p si k o so m a ti k , p u lm o n o lo g i d a n re u m a to lo g i, y an g se la lu b er p ij ak p ad a d as ar - d as ar k ed o k te ra n k li n is s eh in g g a sa li n g m el en g k ap i at au m en u n ja n g se ca ra te rp ad u . K et er p ad u an d ar i b er b ag ai as p ek in i m em b u ah k an sa tu p en d ek at an I lm u P en y ak it D al am y an g h o li s ti k . K et er p ad u an i tu m er u p ak an c ir i at au e se n si d ar i Il m u P en y ak it D al am .
  • 8 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m G am b ar 1 . B ag an k es at u an u n su r- u n su r Il m u P en y ak it d al am y an g b er si fa t h o li st ik (1 2 b id an g I lm u P en y ak it D al am )
  • 9 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m BA B II ST A N DA R P R O FE SI PE N G ER TI A N S ta n d ar p ro fe si ad al ah b at as an k em am p u an p en g et ah u an , k et er am p il an d an s ik ap p ro fe si o n al ( kn ow le dg e, sk ill a nd p ro fes ion al a tti tu de ) m in im al y an g h ar u s d ik u as ai o le h se o ra n g d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am u n tu k m el ak u k an k eg ia ta n p ro fe si o n al n y a k ep ad a m as y ar ak at s ec ar a m an d ir i. Se rt ifi ka si ad al ah p em b er ia n p en g ak u an t el ah m em en u h i st an d ar p ro fe si y an g d ib er ik an d an d it an d a ta n g an i o le h P B P A P D I. D ok te r Sp es ia lis Pe n ya ki t D al am ad al ah te n ag a k es eh at an y an g m am p u m el ak u k an p em er ik sa an p en y ak it d al am p ar ip u rn a d an ti n d ak an p en g o b at an p en y ak it d al am u m u m s es u ai K u ri k u lu m P ro g ra m P en d id ik an D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am I n d o n es ia . D O K TE R S PE SI A LI S PE N YA K IT D A LA M Pr o fe si D ok te r Sp es ia lis P en ya ki t D al am d ib ed ak an m en ja d i: 1 . D o k te r sp es ia li s a. K ri te ri a u m u m ⢠T el ah m en g ik u ti p en d id ik an te rs tr u k tu r d i le m b ag a p en d id ik an d al am n eg er i y an g t er ak re d it as i ⢠L u lu s u ji an P ro fe si N as io n al ( u ji an B oa rd ) b . K ri te ri a k h u su s* ⢠M en g u as ai d as ar -d as ar p en g et ah u an (i lm ia h ) d an k et er am p il an d en g an w aw as an h o li st ik s eh in g g a m am p u m en em u k an , m em ah am i, m en je la sk an d an m er u m u sk an ca ra m en y el es ai k an m as al ah k es eh at an b id an g il m u p en y ak it d al am ⢠M am p u m en er ap k an i lm u p en g et ah u an d an k et er am p il an y an g d ik u as ai n y a d al am k eg ia ta n p ro d u k ti f u n tu k m en in g k at ak an m u tu p el ay an an k es eh at an B id an g I lm u P en y ak it D al am d en g an si k ap p er il ak u b er la n d as k an k ep ro fe si o n al y an g k o k o h
  • 1 0 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m ⢠M am p u b er si k ap d an b er p er il ak u p ro fe si o n al d al am m em b aw ak an d ir i b er k ar y a d al am b er k eh id u p an b er sa m a d i m as y ar ak at ⢠M am p u m en g ik u ti p er k em b an g an d an m en g em b an g k an il m u p en g et ah u an t ek n o lo g i d an a ta u a rt y an g m er u p ak an k ea h li an n y a ⢠M am p u m en y eb ar lu as k an il m u p en g et ah u an y an g d im il ik in y a g u n a k ep en ti n g an m as y ar ak at (s eb ag ai p en d id ik ) g di ku tip da ri Ku ri ku lu m Pe n di di ka n D ok te r Sp es ia lis Pe n ya ki t D al am In do ne sia , t ah un 2 00 3, B AB 1 1: T U JU AN D AN AR AH P EN D ID IK AN , P a sa l2 , N o (3) te nta ng Tu jua n Pe n di di ka n Ku ri ku le r ( Int ru ksi on al) 2 . D o k te r sp es ia li s lu ar n eg er i ⢠M em il ik i se rt if ik at /v er if ik as i d ar i o rg an is as i p ro fe si d i n eg ar a y an g b er sa n g k u ta n ⢠M em en u h i st an d ar p ro fe si /k u ri k u lu m P B P A P D I ⢠S er ti fi k at B ah as a In d o n es ia ⢠S u ra t k et er an g an s eh at ⢠P si k o te st d an w aw an ca ra k u lt u ra l ⢠T el ah m en g ik u ti p ro se s ad ap ta si ⢠L u lu s u ji an P ro fe si N as io n al ( u ji an B oa rd ) 3 . D o k te r sp es ia li s k o n su lt an d an s p es ia li s k o n su lt an l u ar n eg er i g ak an d ib ah as d al am b u k u l ai n St an da r pr o fe si ya ng d ib u tu hk an o le h s eo ra n g D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am ( S p P D ) m el ip u ti p en g et ah u an d an k et er am p il an d al am 1 2 b id an g p en y ak it d al am y ai tu s eb ag ai b er ik u t A . B ID A N G A LE R G I - IM U N O LO G I K LI N IK PE N YA K IT D A LA M A .1 . B id an gA le rg i-I m un ol og i K lin ik m el ip ut i ta ta la ks an a ra w at jal an m au pu n r aw at ina p p asi en ya itu :
  • 1 1 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 1 . R in it is a le rg ik a 2 . A sm a b ro n k ia l 3 . A sp er g il o si s b ro n k o p u lm o n er a le rg ik 4 . A lv eo li ti s al er g ik /p n eu m o n it s h ip er se n si ti f 5 . U rt ik ar ia d an a n g io ed em 6 . D er m at it is a to p ik 7 . D er m at it is k o n ta k 8 . L u p u s er it em at o su s si st em ik ( L E S ) 9 . P en y ak it im u n o d ef is ie n si = (A cq ui re d im m un e de fic ie nc y sy nd ro m e/ A ID S ) 1 0 . S y o k a n af il ak si s 1 1 . A le rg i m ak an an , al er g i o b at 1 2 . S in d ro m v as k u li ti s 1 3 . P en y ak it a u to im u n = A ut o im m un d ise as e A .2 . K et er am pi la n Bi da ng A le rg i- Im un ol og i K lin ik m el ip ut i: 1 . S p ir o m et ri 2 . T es t u su k ( Sk in p ric k t es t) 3 . T es t em p el ( Pa tc h te st ) 4 . T es o b at ( T es t p ro v o k as i o b at ) 5 . T es p ro v o k as i b ro n k u s B. B ID A N G G A ST RO EN TE RO - H EP AT O LO G I PE N YA K IT D A LA M B. 1. B id an g G as tr o en te ro lo gi P en ya ki t D al am m el ip ut i t at al ak sa n a ra w a t j ala n m au pu n r aw at ina p p asi en ya itu 1 . P en y ak it k an tu n g e m p ed u ⢠K o le li ti as is ⢠K o le si st it is 2 . P en y ak it p an k re as ⢠P an k re as ti ti s ak u t/ k ro n ik ⢠T u m o r 3 . P en y ak it p ad a si st im b il ie r
  • 1 2 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m ⢠B at u s al u ra n e m p ed u ⢠T u m o r p ad a si st im b il ie r 4 . P en y ak it e so fa g u s ⢠V ar is es ⢠T u m o r ⢠G an g g u an m o ti li ta s p ad a es o fa g u s : Ac ha la sia ⢠In fe k si p ad a es o fa g u s : Es op ha gi tis c an di di as is ⢠G as tro es o fag ea l r efl ux di sea se (G E R D ) ⢠E so fa g it is k ar en a p il ⢠E so fa g it is k o ro si f ⢠E so fa g it is r ad ia si 5 . P en y ak it g as te r d an d u o d en u m ⢠G as tr it is , g as tr o p at i, d u o d en it is ⢠U lk u s p ep ti k u m ⢠N eo p la sm a ⢠In fe k si H el ic ob ca te rp yl or i 6 . P en y ak it p ad a u su s h al u s ⢠In fe k si k ro n is p ad a u su s h al u s ⢠T u m o r u su s h al u s 7 . P en y ak it k o lo n ⢠In fe k si k ro n is p ad a k o lo n ⢠T u m o r ⢠K o n st ip as i ⢠Ir ri ta bl e B ow el S yn dr o m e (I B S ) ⢠In fla mm ato ry Bo we l D ise as e ⢠K o li ti s ra d ia si 8 . P en y ak it a n o re k ta l ⢠H em o ro id ⢠F is u ra a n i ⢠P ru ri tu s an i ⢠T u m o r 9 . T at al ak sa n a d an p en il ai an n u tr is i ⢠T o ta l p ar an te ra l n u tr is i ⢠N u tr is i o ra l d an e n te ra l 1 0 . F is tu la e n te ro k u ta n 1 1 . M al ab so rp si
  • 1 3 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m B. 2. K et er am pi la n Bi da ng G as tr o en te ro lo gi m el ip ut i 1 . P em as an g an N as og as tr ic tu be /flo ca re 2 . P em as an g an s el an g S en gs ta ke n b la ke m o re tu be (S B tub e) 3 . A n u sk o p i d ia g n o st ik 4 . G as tr o k o p i d ia g n o st ik ( d en g an s er ti fi k as i) 5 . H em o st at ik p er en d o sk o p i (d en g an s er ti fi k as i) 6 . K o lo n o sk o p i d ia g n o st ik (d en g an s er ti fi k as i) 7 . S k le ro te ra p i h em o ro id ( d en g an s er ti fi k as i) 8 . P o li p ek to m i p er en d o sk o p i (d en g an s er ti fi k as i) B. 3. B id an g H ep at ol og i P en ya ki t D al am m el ip ut i t at al ak sa na r aw at jal an m au pu n r aw at ina p p asi en ya itu 1 . K el ai n an h at i h er ed it er & f am il ie r 2 . Ik te ru s o b st ru k ti f 3 . K el ai n an h at i p ad a p en y ak it s is te m ik 4 . H ep at it is v ir u s ak u t 5 . H ep at it is v ir u s k ro n ik 6 . D ru g i n d u ce d h ep at it is 7 . H ep at it is a u to im u n 8 . P er le m ak an h at i al k o h o li k d an n o n a lk o h o li k 9 . S ir o si s h at i d en g an a ta u t an p a h ip er te n si p o rt al 1 0 . P er it o n it is b ak te ri al is s p o n ta n 1 1 . K ar si n o m a h at i p ri m er 1 2 . M et as ta si s k eg an as an p ad a h at i 1 3 . E n se fa lo p at i h ep at ik u m 1 4 . K o le li ti as is 1 5 . K o la n g it is a k u t 1 6 . K o le si st it is 1 7 . K an k er k an tu n g e m p ed u 1 8 . C h o la n g io ca rc in o m a 1 9 . P en y ak it h at i p ad a k eh am il an 2 0 . A b se s h at i am u b a 2 1 . A b se s h at i p io g en ik
  • 1 4 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m B. 4. K et er am pi la n Bi da ng H ep at ol og i m el ip ut i : 1 . U ltr a so n o gr a fi ( U S G ) ab d o m en 2 . B io p si h at i as p ir as i d an te rp im p in p ad a h ep at o m a (d en g an se rt if ik as i) 3 . A sp ir as i ca ir an a b se s (d en g an s er ti fi k as i) 4 . P u n k si c ai ra n a si te s 5 . P er it o n eo sk o p i (d en g an s er ti fi k as i) 6 . En do sc op ic R et ro gr a de C ho la ng io P a n cr ea to gr a ph y (E R C P ) (d en g an s er ti fi k as i) 7 . Pe rc u ta ne ou s Tr a n s Bi lli ar y D ra in ag e (P T B D ) (d en g an se rt if ik as i) 8 . B io p si h at i m em b u ta ( Bl in d Li ve r B io ps y) 9 . In je k si e ta n o l p er k u ta n ( d en g an s er ti fi k as i) 1 0 . T er ap i Ra di o Fr eq u en cy Ab la tio n (R F A ) p ad a h ep at o m a (d en g an s er ti fi k as i) C . B ID A N G G ER IA TR I P EN YA K IT D A LA M C .1 .B id an g G er ia tr i Pe n ya ki t D al am m el ip ut i ta ta la ks an a ra w at jal an m au pu n r aw at ina p p asi en ya itu 1 . G an g g u an k o g n it if / d em en si a d an d el ir iu m 2 . M al n u tr is i 3 . In fe k si 4 . D eh id ra si 5 . G an g g u an e le k tr o li t 6 . D ep re si 7 . In k o n ti n en si a (u ri n d an a lv i) 8 . S in k o p e/ g an g g u an k es ei m b an g an /j at u h 9 . Im o b il it as 1 0 . U lk u s d ek u b it u s 1 1 . P en y ak it a k ib at o b at 1 2 . G an g g u an i n d er a 1 3 . G an g g u an p en g u n y ah an
  • 1 5 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m C .2 . K et er am pi la n Bi da ng G er ia tr i m el ip ut i 1 . P em as an g an s o n d e la m b u n g ( flo ca re) 2 . P em as an g an c at et er u ri n 3 . K et er am p il an p en il ai an g er ia tr i se ca ra p ar ip u rn a te rd ir i d ar i: ⢠P en il ai an f u n g si k o g n it if ⢠P en il ai an s ta tu s m en ta l ⢠P en il ai an s ta tu s fu n g si o n al 4 . K et er am p il an p er aw at an u lk u s d ek u b it u s 5 . K et er am p il an l in g k u p g er ak s en d i D . B ID A N G G IN JA L - H IP ER TE N SI P EN YA K IT D A LA M D .1 . B id an g G in jal H ipe rte ns i m eli pu ti tat ala ks an a ra wa t j ala n m a u pu n ra w at in ap p as ie n ya itu : 1 . In fe k si s al u ra n k em ih n o n k o m p li k at a d an k o m p li k at a 2 . B at u s al u ra n k em ih 3 . N ef ro p at io b st ro k ti fa k u t/ k ro n is 4 . N ef ro p at i k ro n is a sa m u ra t 5 . N ef ri ti s in te rs is ia li s 6 . G lo m er u lo n ef ri ti s ak u t/ k ro n is 7 . S in d ro m n ef ro ti k 8 . K el ai n an g in ja l p ad a p en y ak it s is te m ik ( d ia b et es m el it u s (D M ), L E S , si n d ro m h ep at o re n al , le p to sp ir o si s, i n to k si k as i o b at ) 9 . G ag al g in ja l ak u t 1 0 . P en y ak it g in ja l k ro n is = C hr o n ic ki dn ey d ise as e ( C K D ) 1 1 . A k u t p ad a p en y ak it g in ja l k ro n ik ( P G K ) 1 2 . T er ap i p en g g an ti g in ja l (R en al re pl ac em en t th er a py ) h em o d ia li si s, p er it o n ea ld ia li si s, t ra n sp la n ta si g in ja l 1 3 . H ip er te n si D .2 . K et er am pi la n Bi da ng G in jal - H ipe rte ns i m eli pu ti 1 . P em as an g an k at et er u ri n 2 . P u n g si s u p ra p u b ik 3 . U S G g in ja l
  • 1 6 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 4 . B io p si g in ja l (d en g an s er ti fi k as i) 5 . P er it o n ea ld ia li si s 6 . H em o d ia li si s (d en g an s er ti fi k as i) E. B ID A N G H EM AT O LO G I - O N K O LO G I M ED IK P EN YA K IT D A LA M E. 1. B id an g H em at ol og i - O nk o lo gi M ed ik m el ip ut i ta ta la ks an a ra w a t j ala n m au pu n r aw at ina p p asi en ya itu : 1 . S is te m h em o p o es is ⢠A n em ia : ⢠A n em ia a p la st ik ⢠A n em ia h em o li ti k au to im u n = Au to im m un h ae m ol vt ic a n em ia (A IH A) : - T ip e w a rm - T ip e co ld ⢠A n em ia h em o li ti k n o n i m u n o lo g ik : - T al as em ia - Pa ro xy sm al N oc tu rn al H em og lo bi nu ria ( P N H ) - A n em ia d ef is ie n si G 6 P D - M al ar ia ⢠A n em ia p ad a p en y ak it k ro n ik ⢠A n em ia p ad a g ag al g in ja l k ro n ik ⢠A n em ia d ef is ie n si b es i ⢠A n em ia a k ib at o b at -o b at an ⢠A n em ia p ad a u si a la n ju t ⢠L ek o p en ia n o n i m u n o lo g ik : - L ek o p en ia a k ib at p en y ak it - L ek o p en ia a k ib at o b at -o b at k em o te ra p i si to st at ik a - L im fo p en ia p ad a A ID S ⢠T ro m b o p en ia n o n i m u n o lo g ik : - T ro m b o p en ia a k ib at p en y ak it - T ro m b o p en ia a k ib at o b at -o b at k em o te ra p i si to st at ik a ⢠B is it o p en ia /p an si to p en ia :
  • 1 7 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m - H ip er sp le n is m e - H is to p la sm o si s - V ir u s (c o n to h h ep at it is ) 2 . S is te m t ro m b o p o es is ⢠Id io pa tic T hr o m bo cy to pe ni c P ur pu ra ( IT P ) ak u t ⢠Id io pa tic T hr o m bo cy to pe ni c P ur pu ra ( IT P ) k ro n ik ⢠T ro m b o p at i ⢠T ro m b o si to p en ia a k ib at l ai n 3 . P en y ak it m ie lo p ro li fe ra ti f ⢠L eu k em ia G ra n u lo si ti k K ro n ik ( L G K ) ⢠P o li si te m ia v er a/ se k u n d er ⢠T ro m b o si to si s es en si al ⢠M ie lo fi b ro si s 4 . K eg an as an d an p ra k an k er m ie lo id ⢠L eu k em ia m ie lo b la st ik a k u t (L M A ) ⢠S in d ro m m ie lo d is p la si a = M ye lo dx ip la ria sy nd ro m e (M D S ) 5 . K el ai n an l im fo p ro li fe ra ti f ⢠L eu k em ia l im fo b la st ik a k u t (L L A ) ⢠L im fo m a n o n H od gk in ⢠M ie lo m a m u lt ip el ⢠L eu k em ia l im fo si ti k k ro n ik ( L L K ) 6 . H em o st as is d an t ro m b o si s ⢠D is se m in at ed in tra va sc u la r c oa gu la tio n ( D IC ) = K o ag u la si In tr av as k u la r D is em in at a (K ID ) ⢠F ib ri n o li si s ⢠H ip er ag re g as i tr o m b o si t ⢠H ip er k o ag u la si D ef is ie n si A n ti T ro m b in ( A T ) II I ⢠D ef is ie n si p ro te in C /S ⢠H ip er fi b ri n o g en em ia ⢠S in d ro m a n ti fo sf o li p id ⢠H em o fi li a A B ⢠P en y ak it v o n W il le b ra n d ⢠T ro m b o si s v en a
  • 1 8 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m ⢠T ro m b o si s ar te ri ⢠E m b o li p ar u 7 . Im u n o h em at o lo g i tr an sf u si d ar ah ⢠In k o m p at ib il it as m ay o r ⢠In k o m p at ib il it as m in o r ⢠A n ti g en /a n ti b o d i la n g k a ⢠R ea k si t ra n sf u si a k u t (t er m as u k p en ce g ah an ) ⢠R ea k si t ra n sf u si l am b at ( te rm as u k p en ce g ah an ) ⢠T ra n sf u si d ar ah a m en d an r as io n al ⢠T ra n sf u si d ar ah m as if 8 . O n k o lo g i u m u m ⢠K ar si n o m a p ay u d ar a ⢠K ar si n o m a g in ek o lo g i ⢠K ar si n o m a p ar u ⢠K ar si n o m a n as o fa ri n g ⢠K ar si n o m a k o lo re k ta l ⢠O st eo sa rk o m a ⢠T u m o r ja ri n g an l u n ak ⢠K ar si n o m a ti ro id ⢠K ar si n o m a u ro g en it al ⢠K ar si n o m a k u li t ⢠K ar si n o m a k ep al a le h er 9 . O n k o lo g i m ed ik ⢠T er ap i su p o rt if p ad a p as ie n k an k er - E fe k m ie lo su p re si : in fe k si n eu tr o p en ia , le u k o p en ia , tr o m b o p en ia - T ra n sf u si d ar ah - N y er i p ad a p as ie n k an k er - N u tr is i p ad a p as ie n k an k er - G an g g u an s al u ra n c er n a ⢠K em o te ra p i st an d ar ⢠E fe k s am p in g k em o te ra p i
  • 1 9 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m E. 2. K et er a m pi la n Bi da ng H em at ol og i - O nk o lo gi M ed ik m el ip ut i : 1 . A sp ir as i su m su m t u la n g 2 . B io p si s u m su m t u la n g 3 . B io p si j ar u m h al u s k el en ja r g et ah b en in g ( K G B )/ tu m o r = Fi n e Ne ed le A sp ira tio n Bi op sy ( F N A B ) 4 . P en y u n ti k an k em o te ra p i in tr at ek al ( d en g an s er ti fi k as i) 5 . P em as an g an n u tr ik et ( d en g an s er ti fi k as i) 6 . T in d ak an a fe re si s( d en g an s er ti fi k as i) 7 . H em o g ra m 8 . H em o st as is 9 . A g re g as i tr o m b o si t 1 0 . M o rf o lo g i d ar ah t ep i 1 1 . S it o lo g i su m su m t u la n g ( d en g an s er ti fi k as i) 1 2 . S it o k im ia s u m su m t u la n g ( d en g an s er ti fi k as i) 1 3 . S it o lo g i K G B /t u m o r/ si to k in ( d en g an s er ti fi k as i) 1 4 . Im un ofe no rrp ing su m su m tu la n g /d ar ah te p i/ K G B (d en g an se rt if ik as i) 1 5 . S it o g en et ik a su m su m t u la n g /d ar ah t ep i (d en g an s er ti fi k as i) 1 6 . M u ta si g en s u m su m t u la n g i d ar ah t ep i (d en g an s er ti fi k as i) 1 7 . G o lo n g an d ar ah s is te m A B O -R h 1 8 . Cr o ss m a tc hi ng 1 9 . Co om bs te st F. BI D A N G K A R D IO LO G I P EN YA K IT D A LA M F. I. B id an g K ar di ol og i m el ip ut i t at a la ks an a ra w at ja lan m au pu n ra w a t i na p pa sie n ya itu : l. G ag al j an tu n g 2 . D em am r em at ik d an p en y ak it k at u p j an tu n g ( M S , M I, A S , d ll ) 3 . P en v ak it j an tu n g a n em ia 4 . P en y ak it j an tu n g h ip er te n si 5 . P en y ak it j an tu n g t ir o id ( h ip er d an h ip o ti ro id ) 6 . P en y ak it j an tu n g a te ro sk le ro ti k : P en y ak it j an tu n g k o ro n er /P JK is k em ik M io ca rd in far k (M C I)
  • 2 0 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 7 . K o r p u lm o n al 8 . P er ik ar d it is , en d o k ar d it is , m io k ar d it is 9 . D is ri tm ia j an tu n g - B ra d ik ar d ia ( A -V b lo k , S A , S S S ) - Ta ch ya rit m ia - Ve n tr ic le ex tr a s ys to le ( V E S ) - Ca rd ia c a rr es t - F ib ri la si a tr iu m = A tr ia l fi b ri la ti o n - A tr ia l fl u tt er - No n Pa ro xy sm al A V jm rct io na l t ac hy ca rd y 1 0 . P en y ak it j an tu n g b aw aa n - A tr ia l se pr a l d ef ec t (A S D ) - V en tr ic u la r se pr a l d ef ec t (V S D ) - Pa te n t d uc tu s a rte rio su s ( P D A ) 1 1 . K ar d io m io p at i 1 2 . P en y ak it p em b u lu h d ar ah p er if er / Pe ri ph er e va sc u la r di se as e (P VD ) F. 2. K et er am pi la n Bi da ng K ar di ol og i m el ip ut i : A . K et er am p il an N o n G aw at D ar u ra t 1 . E le k tr o k ar d io g ra fi ( E K G ) d an i n te rp re ta si n y a 2 . U ji l at ih j an tu n g = T re a dm ill ex er ci se te st ( d en g an s er ti fi k as i) 3 . E k o k ar d io g ra fi d an d o p p le r (d en g an s er ti fi k as i) 4 . K er ja d i IC C U ( d en g an s er ti fi k as i) B . K et er am p il an G aw at D ar u ra t 1 . R C P = R es u si ta si j an tu n g p ar u ( R JP ) 2 . D ef ib ri la si 3 . P em as an g an Ce nt ra l ve n o u s pr es su re (C V P ) k ec u al i v en a ju g u la ri s 4 . P em as an g an E nd ot ra ck ea l t ub e ( E T T )
  • 2 1 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m G . BI D A N G M ET A BO LI K - EN D O K R IN PE N YA K IT D A LA M G .1 . B id an g M et ab ol ik - En do kr in m el ip ut i t at s l ak sa na ra w at ja lan m a u pu n ra w at in ap p as ie n ya itu 1 . D ia b et es m el it u s (D M ) a. D M t ip e 1 D M t ip e 2 D M t ip e la in D M g es ta si o n al b . K o m p li k as i D M ⢠A k u t : - H ip o g li k em ia - K et o as id o si s d ia b et ik - K o m a h ip er o sm o la r n o n k et o ti k ⢠K ro n ik - M ik ro an g io p at i : - n ef ro p at i D M - re ti n o p at i D M - M ak ro an g io p at i : - p en y ak it v as k u la r o ta k = Ch ro n ic v as cu la r d ise as e ( C V D ) - p en y ak it a rt er i k o ro n er = Co ro n a ry a rt er io le d ise as e ( C A D ) - p en y ak it v as k u la r p er if er = Pe ri fer va scu lar di sea se (P V D ) - K ak i d ia b et ik 2 . K el ai n an k el en ja r ti m id : 1 . S tr u m a : ⢠D if u sa : - to k si k - n o n t o k si k ⢠N o d o sa : - to k si k - n o n t o k si k
  • 2 2 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 2 . H ip er ti ro id is m e d an h ip o ti ro id is m e 3 . P en y ak it g ra ve s 4 . T ir o id it is a k u t, s u b ak u t, k ro n ik 5 . K an k er t ir o id 3 . K el ai n an l ip id ⢠D is li p id em ia P ri m er /s ek u n d er ⢠S ek u n d er p ad a : - D M - si n d ro m n ef ro ti k - te ra p i es tr o g en - u si a la n ju t - G ag al g in ja l k ro n ik - P en y ak it h at i k ro n ik ⢠F am il ia l/ d id ap at - D id ap at p ad a : - o b es it as - se de nt ar y l ife st yle ⢠H ip er k o le st er o le m ia , h ip er tr ig li se ri d a, c am p u ra n 4 . K el ai n an k el en ja r p ar at ir o id /m et ab o li sm e k al si u m ⢠H ip er p ar at ir o id is m e p ri m er ⢠H ip o p ar at ir o id is m e ⢠H ip er k al se m ia , h ip o k al se m ia ⢠O st eo p o ro si s/ o st eo m al as ia 5 . P en y ak it k el en ja r h ip o fi si s ⢠T u m o r h ip o fi si s ⢠H ip er fu n g si h ip o fi si s : - H ip er p ro la k ti n em ia - A k ro m eg al i / g ig an ti sm e ⢠H ip o fu n g si h ip o fi si s : - P an h ip o p it u it ar is m - D an l ai n -l ai n ⢠D ia b et es i n si p id u s ⢠Sy nd ro m e o f ina pp rop ri at e an ti di ur et ic ho rm on e (S IA D H )
  • 2 3 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 6 . K el ai n an k el en ja r ad re n al : ⢠G an g g u an k o rt ek s ad re n al : - Cu sh in g sy nd ro m e - Ad di so nà s di se as e ⢠G an g g u an m ed u la a d re n al = p h eo ch ro m o si to m a 7 . O b es it as : ⢠S in d ro m a m et ab o li k 8 . K el ai n an r ep ro d u k si ⢠P ri a: H ip o g o n ad is m e, g in ek o m as ti a, a n d ro p au se ⢠W an it a: A m en o re p ri m er d an se k u n d er , m en o p au se , h ip o g o n ad is m e, H ip o g o n ad o tr o p ik , Po ly cy st ic ov a ry sy nd ro m e (P C O S ), g al ak to re a G .2 . K et er am pi la n Bi da ng M et ab ol ik -E nd ok ri no lo gi m el ip ut i ⢠P er aw at an k ak i d ia b et es ( g an g re n , u lk u s) ⢠B io p si a sp ir as i ja ru m h al u s = F N A B t ir o id ⢠P u n g si k is ta t im id ⢠S id ik t ir o id ( Th yr o id sc an ni ng ) ⢠U S G t ir o id ( d en g an s er ti fi k as i) ⢠T es s u p re si d ek sa m et as o n ⢠T es t o le ra n si g lu k o sa o ra l (T T G O ) ⢠T es t o le ra n si i n su li n ⢠T es v al sa v a/ T es n eu ro p at i o to n o m ⢠T es s ti m u la si T R H ⢠T es s ti m u la si T S H ( at au P T U ) ⢠T es s u p re si T 3 ( at au T 4 ) ⢠W at er d ep riv at io n te st
  • 2 4 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m H . B ID A N G P SI K O SO M AT IK P EN YA K IT D A LA M H .1 . B id an g P sik o so m a tik m el ip ut i t at a l ak sa na ra w at ja lan m au pu n ra w a t i na p pa sie n ya itu : 1 . A n si et as d an b eb er ap a v ar ia n n y a 2 . D ep re si 3 . G an g g u an c am p u ra n a n si et as d an d ep re si 4 . G an g g u an s o m at is as i 5 . K et id ak se im b an g an v eg et at if ( Ve ge ta tiv e im ba la nc e) 6 . S in d ro m h ip er v en ti la si 7 . N eu ro si s k ar d ia k 8 . D is p ep si f u n g si o n al 9 . S in d ro m k o lo n i ri ta b el 1 0 . F ib ro m ia lg ia 1 1 . N y er i p si k o g en ik ( p si k o so m at ik ) 1 2 . G an g g u an t id u r = In so m ni a 1 3 . G an g g u an m ak an = E at in g di so rd er s 1 4 . G an g g u an s ek su al - d is fu n g si s ek su al p si k o g en ik d an d is fu n g si er ek si 1 5 . S in d ro m f at iq u e k ro n ik 1 6 . P en y al ah g u n aa n o b at /N A P Z A ( N ar k o ti k , p si k o tr o p ik d an z at ad ik ti f la in ): k o m p li k as i, t er ap i d an r eh ab il it as i I7 . B eb er ap a m as al ah k o -m o rb id it as 1 8 . Te rm in al C ar e 1 9 . C ep h al g ia 2 0 . D an l ai n -l ai n , se su ai p er k em b an g an b id an g P si k o so m at ik H .2 . K et er am pi la n Bi da ng P sik o so m a tik m el ip ut i : 1 . A n am n es is l o n g it u d ir ia l st at u s p si k is 2 . P em er ik sa an s ta tu s p si k is d an k o g n it if 3 . P en g g u n aa n b eb er ap a k u es io n er /i n v en to ri s ta tu s p si k is : ⢠In v en to ri d ep re si , m is al n y a : Be ck d ep re ss io n in ve n to ry (B D I)
  • 2 5 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m ⢠In v en to ri an si et as , m is al n y a : H am il to n an x ie ty ra ti n g sc al e ⢠S C L -9 0 4 . P si k o te ra p i su p er fi si al d an p er il ak u I. BI D A N G P U LM O N O LO G I P EN YA K IT D A LA M 1. 1. B id an g Pu lm on ol og i m el ip ut i t at a la ks an a ra w at ja lan m au pu n ra w a t i na p pa sie n ya itu : 1 . P en y ak it i n fe k si p ar u a. T u b er k u lo si s p ar u b . P n eu m o n ia d id ap at d i m as y ar ak at = C om m un ity a cq ui re d pn eu m on ia ( C A P ) c. P n eu m o n ia n o so k o m ia l = H os pi ta l a cq ui re d pn eu m on ia (H A P ) d . P n eu m o n ia a sp ir as i d an p n eu m o n it is a sp ir as i e. P n eu m o n ia p ad a p as ie n d en g an i m u n o k o m p ro m ai s f. E m p ie m a g . A b se s p ar u 2 . K o m p li k as i p ar u p ad a A ID S a. P n eu m o n ia p ad a p en d er it a A ID S b . K o m p li k as i p ar u n o n i n fe k si p ad a p en d er it a A ID S 3 . P en y ak it p ar u o b st ru k ti f a. P en y ak it p ar u o b st ru k ti f k ro n is = Ch ro n ic O bs tru ct iv e Pu lm on al D ise as e ( C O P D ) b . A sm a b ro n k ia l c. F ib ro si s k is ti k d . P en y ak it b ul la e 4 . P en y ak it p ar u v as k u la r a. E m b o li p ar u b . H ip er te n si p u lm o n al c. K o r p u lm o n al d . V as k u li ti s p ar u
  • 2 6 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 5 . P en y ak it p ar u i n te rs ti si al a. S ar k o id o si s b . F ib ro si s p ar u i d io p at ik c. B ro n k io li ti s d . P n eu m o n it is h ip er se n si ti f e. P n eu m o n it is r ad ia si f. P n eu m o n it is l u p u s g . P n eu m o n it is e o si n o fi li k 6 . P en y ak it p ar u d ep o si si d an i n fi lt ra ti f a. H is ti o si to si s p ar u 7 . G an g g u an v en ti la si 8 . Sl ee p ap no e s yn dr o m e 9 . P en y ak it p ar u y an g b er h u b u n g an d en g an p ek er ja an (O cc up at io na l l un g di se as e) 1 0 . P en y ak it p ar u y an g b er h u b u n g an d en g an li n g k u n g an (E nv iro n m en ta l l un g di se as e) a. P o lu si u d ar a b . P en y ak it p er n ap as an y an g b er h u b u n g an d en g an k et in g g ia n c. P en y ak it p ar u y an g b er h u b u n g an d en g an m en y el am 1 1 . P en y ak it p ar u y an g d i in d u k si o b at 1 2 . N eo p la sm a p ar u a. N o d u l p ar u s o li te r b . K ar si n o m a p ar u b ro n k o g en ik c. K ar si n o m a p ar u n o n b ro n k o g en ik d . E fu si p le u ra m al ig n a e. K o m p li k as i si st em ik k ar si n o m a p ar u f. T u m o r p ar u j in ak g . K an k er p ar u s ek u n d er / m et as ta si s 1 3 . K el ai n an p le u ra a. E fu si p le u ra b . P n eu m o to ra k s c. M es o te li o m a, t u m o r p le u ra p ri m er l ai n n y a
  • 2 7 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 1 4 . P en y ak it m ed is ti n u m a. K el ai n an m ed is ti n u m 1 5 . K el ai n an d ir id ir ig d ad a 1 6 . G an g g u an f u n g si d ia fr ag m a 1 7 . P en y ak it p ar u p ad a k eh am il an 1 8 . M an if es ta si p ar u d ar i p en y ak it s is te m ik a. In fe k si p ar u d an a cu te lu ng in jur y p ad a p en y ak it s is te m ik b . K o m p li k as i p ar u d an p le u ra p ad a p en y ak it j an tu n g c. A sp ek p ar u p ad a p en y ak it h at i d . M an if es ta si p ar u p ad a p en y ak it g as tr o in te st in al e. M an if es ta si p ar u p ad a p en y ak it m et ab o li k e n d o k ri n f. M an if es ta si p ar u p ad a p en y ak it k o la g en d an v as k u la r g . M an if es ta si p ar u d an p le u ra p ad a k eg an as an e k st ra p ar u 1 9 . E v al u as i p ar u p ad a o p er as i p ar u d an n o n p ar u 2 0 . E v al u as i k el ai n an p ar u p as ta o p er as i p ar u d an n o n p ar u 1. 2. K et er am pi la n Bi da ng P ul m on ol og i m el ip ut i : 1 . S p ir o m et ri d an i n te rp re ta si n y a 2 . U ji b ro n k o d il at o r 3 . F is io te ra p i d ad a 4 . T er ap i in h al as i 5 . T er ap i o k si g en 6 . O ro p h ar y n g ea l ai rw ay - n as o p h ar y n g ea l ai rw ay 7 . In tu b as i o ro tr ak ea l d an n as o tr ak ea l 8 . V en ti la si n o n i n v as if 9 . Su ct io n fa ri n g d an E T T 1 0 . P u n g si p le u ra d ia g n o st ik 1 1 . P u n g si p le u ra te ra p eu ti k d an w at er se al ed d ra in ag e (W S D ) m in i 1 2 . B io p si p le u ra 1 3 . P le u ro d es is 1 4 . B io p si t ra n s to ra k al
  • 2 8 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 1 5 . B io p si a sp ir as i ja ru m h al u s k el en ja r g et ah b en in g l eh er 1 6 . U S G p ar u 1 7 . B ro n k o sk o p i (d en g an s er ti fi k as i) 1 8 . V en ti la si m ek an is ( d en g an s er ti fi k as i) J. BI D A N G R EU M AT O LO G I P EN YA K IT D A LA M J.1 . Bi da ng R eu m at ol og i m el ip ut i t at s l ak sa na r aw at ja lan m au pu n ra w a t i na p pa sie n ya itu : a. A rt ri ti s re u m at o id b . Ju v en il e ch ro n ic a rt h ro p at y c. K ri st al a rt ro p at i : ar tr o p at i g o u t, p se d o g o u t, a rt ro p at i k ri st al la in n y a d . S p o n d il o ar tr o p at i se ro n eg at if : sp o n d il it is an k il o sa , ar th ri ti s p so ri at ik , re it er d an a rt h ri ti s p so ri at ik e. O st eo ar tr it is f. O st eo p o ro si s g . P en y ak it i n fl am as i ja ri n g an i k at : L E S , sk le ro d er m a, s y o g re n , p o li m y o si ti s, d en n at o m y o si ti s h . F ib ro m y al g ia i. V as k u li ti s j. A rt ri ti s se p ti k k . B eb er ap a k el ai n an a k ib at c ed er a o la h r ag a I. P en y ak it r eu m at ik n o n a rt ik u la r J.2 . K et er am pi la n Bi da ng R eu m at ol og i m el ip ut i a. P en il ai an s ta tu s re m at ik k h u su s b er ik u t re k am m ed ik n y a b . A sp ir as i ca ir an s en d i lu tu t d an m en g an al is an y a c. S u n ti k an i n tr aa rt ik u la r d . R eh ab il it as i d in i e. P em er ik sa an d en si ta s m as sa t u la n g f. In je k si k o rt ik o st er o id s tr u k tu r p er ia rt ik u la r
  • 2 9 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m K . B ID A N G T R O PI K D A N IN FE K SI P EN YA K IT D A LA M K .I. B id an g T ro pi k da n In fe ks i P en ya ki t D al am m el ip ut i t at al ak sa na ra w a t j ala n d an ra wa t in ap pa sie n d en ga n : 1 . In fe k si v ir u s : C ac ar a ir , i n fe k si E n te ro -a d en o v ir u s, d em am d en g u e, d em am b er d ar ah d en g u e, ra b ie s, in fl u en za , h er p es , m o n o n u k le u s in fe k si o sa , In fec tio n, H um an Im m un od efi ci en cy Vi ru s (H IV ), c h ik u n g u n y a. 2 . I n fe k si b ak te ri al : D em am ti fo id , d is en tr i b as il er , le p ra , p la g u e, e lt o r, s h ig el o si s. 3 . In fe k si s pi ro ch ae ta : le p to sp ir o si s, r a t b ite fe ve r 4 . In fe k si p ro to zo a : am u b ia si s, m al ar ia , g ia rd ia si s to k so p la sm o si s 5 . P en y ak it c ac in g 6 . F il ar ia si s 7 . D ia re a k u t 8 . S en g at an m at ah ar i, g ig it an u la r, d an b in at an g b er b is a 9 . Fe ve r o f U nk no wn O rig in (F U O ) 1 0 . I n to k si k as i 1 1 . I n fe k si n o so k o m ia l 1 2 . S ep si s d an r en ja ta n s ep ti k 1 3 . I n fe k si p ad a p en d er it a im u n o k o m p ro m ai s, u si a la n ju t, k eh am il an , p en g g u n a N A P Z A d an p en d er it a H IV . 1 4 . I n fe k si ak ib at to k so p la sm a, ru b el la , si to m eg al i, h er p es (T O R C H ) 1 5 . Ne w e m er gi ng /R e- em er gi ng in fec tio us di sea se 1 6 . I n fe k si j am u r
  • 3 0 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m K .2 . K et er am pi la n Bi da ng T ro pi k da n In fe ks i m el ip ut i : 1 . P as an g C V P 2 . P em as an g an s yr in ge p um p 3 . A sp ir as i su m su m t u la n g u n tu k k u lt u r m ik ro o rg an is m e 4 . R ek to sk o p i 5 . V ak si n as i ST A N DA R P R O FE SI K ED A R U R AT A N M ED IK (D I U GD D A N D I R UA N G P EN G AW A SA N K ET AT (H CU )) M el ip ut i t at a l ak sa na ti nd ak an k eg aw at da ru ra ta n bi la p as ie n da la m ko n di si se ba ga i b er ik ut : 1 . H ip o g li k em ia 2 . K et o as id o si sd ia b et ik 3 . K o m a h ip er o sm o la r n o n k et o ti k 4 . K ri si st ir o id 5 . In su fi si en si a d re n al 6 . A si d o si s la k ta t 7 . Sy nd ro m e o f in ap pro pi at e an ti di ur et ic h or m on ( S IA D H ) 8 . L E S a k u t (a k ti f d an b er at ) 9 . G ag al g in ja l ak u t 1 0 . A k u t p ad a p en y ak it g in ja l k ro n ik ( P G K ) 1 1 . E n se fa lo p at i u re m ik u m 1 2 . H ip er te n si e m er g en si d an u rg en si 1 3 . H em at u ri a m as if ( gr o ss h em at ur ia ) 1 4 . R ea k si t ra n sf u si a k u t 1 5 . P er d ar ah an k ar en a g an g g u an h em o st as is 1 6 . K o m p li k as i tr an sf u si d ar ah 1 7 . A n em ia g ra v is d en g an g an g g u an k ar d io v as k u la r 1 8 . K ed ar u ra ta n o n k o lo g i ⢠S in d ro m l is is t u m o r ⢠S in d ro m v en a ca rs s u p er io r ⢠E fu si p le u ra m al ig n a
  • 3 1 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m ⢠A si te s m al ig n a ⢠M et as ta si s o ta k ⢠M et as ta si s tu la n g ⢠P en ek an an m ed u la s p in al is 1 9 . G ag al h at i ak u t 2 0 . E n se fa lo p at i h ep at ik u m 2 1 . A k u t ab d o m en 2 2 . H em at em es is d an m el en a 2 3 . H em at o k es ia m as if 2 4 . Il eu s p ar al it ik 2 5 . K o li k b at u e m p ed u 2 6 . K o li k r en al d an u re te r 2 7 . T er te la n z at k o ro si f 2 8 . S y o k k ar d io g en ik 2 9 . E d em a p ar u 3 0 . H en ti j an tu n g 3 1 . S in d ro m k o ro n er ak u t (S K A ) = Ac ut e co ro n a ry s yn dr o m e (A C S ) 3 2 . E m b o li p ar u 3 3 . T ro m b o si s v en a d al am = D ee p ve in th ro m bo sis ( D V T ) 3 4 . A ri tm ia b er at 3 5 . T am p o n ad e ja n tu n g 3 6 . G ag al n ap as 3 7 . Ac ut e re sp ira to ry d ist re ss s yn dr o m e = A R D S 3 8 . H em o p ti si s 3 9 . P n eu m o to ra k s 4 0 . E ff u si p le u ra b er at d an m a lig na 4 1 . P n eu m o n ia b er at 4 2 . A si d o si s re sp ir at o ri k , al k al o si s re sp ir at o ri k 4 3 . Je ja s p ar u k ar en a su h u , in h al as i as ap a k u t 4 4 . A sm a ak u t b er at 4 5 . S y o k a n af il ak si s 4 6 . S ep si s d an r en ja ta n s ep ti k 4 7 . In to k si k as i/ k er ac u n an p ad a te nt am en s ui ci de 4 8 . In to k si k as i o p ia t/ o v er d o si s
  • 3 2 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 4 9 . H ip er v en ti la si d an se rt an g an p an ik p ad a p en y ak it ja n tu n g k o ro n er 5 0 . S en g at an m at ah ar i, g ig it an u la r d an b in at an g b er b is a 5 1 . S in d ro m r en ja ta n d en g u e = D en gu e sh oc k s yn dr o m e (D S S ) 5 2 . M al ar ia c er eb ra l 5 3 . T if o id t o k k ik 5 4 . D eh id ra si 5 5 . S in k o p e 5 6 . D el ir iu m 5 7 . A cu te c on fus ion al sta te (A C S ) = S in d ro m d el ir iu m a k u t 5 8 . C ep ha lg ia a k u t TE R A PI S U PO RT IF D A N P A LI AT IF P A DA K A SU S PE N YA K IT D A LA M 1 . T ra n sf u si d ar ah d an k o m p o n en d ar ah 2 . T er ap i n y er i se ca ra m ed ik 3 . T er ap i n u tr is i (e n te ra l, p ar an te ra l, t er m as u k n u tr is i p ar an te ra l to ta l) 4 . T er ap i an o re k si a d an k ah ek si a 5 . P en ce g ah an d an t er ap i ef ek s am p in g o b at -o b at an ( te rm as u k o b at a n ti k an k er , d an s eb ag ai n y a) 6 . T er ap i p al ia ti f, h om e ca re d an h os pi ce c ar e p ad a k an k er d an p en y ak it l ai n n y a 7 . P er aw at an d ek u b it u s d an h yg ie ne o ra l
  • 3 3 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m BA B II I SE RT IF IK A SI U n tu k m em en u h i k ri te ri a st an d ar p ro fe si m in im al d al am m em b er ik an P el ay an an k es eh at an k ep ad a m as y ar ak at s eo ra n g d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am h ar u s m en d ap at k an p en g ak u an b er u p a se rt if ik as i y an g d ik el u ar k an o le h P en g u ru s B es ar P er h im p u n an D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am I n d o n es ia ( P B P A P D I) d en g an s y ar at -s y ar at y an g t el ah d it en tu k an . S er ti fi k as i y an g d ib er ik an t er d ir i at as b eb er ap a k o m p o n en y ai tu s eb ag ai b er ik u t A . SA SA R A N ⢠D o k te r sp es ia li s ⢠P en y es u ai an d o k te r sp es ia li s d i lu ar n eg er i ⢠D o k te r sp es ia li s k o n su lt an d an p en y es u ai an d o k te r sp es ia li s k o n su lt an l u ar n eg er i (d ib ah as d i b u k u l ai n ) B. TU JU A N T u ju an d ib er ik an n y a se rt if ik as i a d al ah u n tu k m em b er ik an p en g ak u an d an p er li n d u n g an s ec ar a k o n k ri t/ n y at a b er u p a k ew en an g an s ec ar a h u k u m m el al u i su at u re g is tr as i k ep ad a se o ra n g d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am y an g t el ah m em en u h i st an d ar p ro fe si . C . P ER SY A R AT A N C .1 . S er tif ik as i a w al C .1 .1 . S pe sia lis ⢠T el ah m en g ik u ti p en d id ik an t er st ru k tu r d i le m b ag a p en d id ik an d al am n eg er i y an g t er ak re d it as i ⢠L u lu s u ji an P ro fe si N as io n al ( u ji an B oa rd )
  • 3 4 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m C .1 .2 . S pe sia lis lu ar n eg er i ⢠M em il ik i se rt if ik at /v er if ik as i d ar i o rg an is as i p ro fe si d i in st it u si n eg ar a y an g b er sa n g k u ta n ⢠M em en u h i st an d ar p ro fe si /k u ri k u lu m P B P A P D I ⢠S er ti fi k at B ah as a In d o n es ia ⢠S u ra t k et er an g an s eh at ⢠P si k o te st d an w aw an ca ra k u lt u ra l ⢠T el ah m en g ik u ti p ro se s ad ap ta si ⢠L u lu s u ji an k et er am p il an s p es if ik C .2 . S er tif ik as i u la ng C 1. 1. S pe sia lis ⢠M en g u m p u lk an se ju m la h an g k a S K P (p ro g ra m te rs tr u k tu r) d al am b id an g I lm u P en y ak it D al am U m u m d an S em in at ⢠M en u n ju k k an d at a k in er ja p ro fe si m in im al , se rt a p er an s er ta d al am k eg ia ta n p en g ab d ia n m as y ar ak at ⢠M em p er li h at k an b u k ti k in er ja p en g em b an g an k ei lm u an (s eb ag ai n il ai t am b ah ) ⢠M em p er li h at k an b u k ti k in er ja p u b li k as i il m ia h (y an g te ra k re d it as i, s eb ag ai n il ai t am b ah ) ⢠T id ak m em p u n y ai m as al ah /p el an g g ar an e ti k a p ro fe si ⢠D al am k ea d aa n s eh at C .2 .2 . S pe sia lis lu ar n eg er i ⢠M en u n ju k k an b u k ti k in er ja p ro fe si m in im al y an g te la h d il ak u k an d i n eg ar a y an g b er sa n g k u ta n ⢠M em p er li h at k an b u k ti k in er ja p en g em b an g an k ei lm u an (s eb ag ai n il ai t am b ah ) d ar i n eg ar a y an g b er sa n g k u ta n ⢠M em p er li h at k an b u k ti k in er ja p u b li k as i il m ia h (y an g te ra k re d it as i, s eb ag ai n il ai t am b ah ) ⢠T id ak m em p u n y ai m as al ah /p el an g g ar an et ik a p ro fe si S u ra t k et er an g an s eh at ⢠P si k o te st d an w aw an ca ra k u lt u ra l
  • 3 5 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m D . TA TA C A R A M en g is i b o ra n g /f o rm u li r â Se lf As ses me ntâ° se rt if ik as i u la n g . E v al u as i o le h t im p en il ai E. H A SI L EV A LU A SI (S er ti fi k as i aw al , lu lu sa n l u ar n eg er i/ L N d an S er ti fi k as i u la n g ) l. D ib er ik an s er ti fi k as i u la n g t an p a sy ar at 2 . D ih ar u sk an m en g ik u ti p ro g ra m r em ed ia l t er le b ih d ah u lu 3 . D i to la k /d eg ra da si se rt if ik as i F. PE R IO D IS A SI S er ti fi k as i ak an d ip er b ah ar u i se ti ap 5 t ah u n s ek al i G . PU BL IK A SI H A SI L EV A LU A SI H as il e v al u as i d ib er ik an s ec ar a te rt u li s k ep ad a y an g b er sa n g k u ta n , d en g an k et en tu an ap ab il a ti d ak ad a k eb er at an d al am te m p o 2 m in g g u , m ak a ak an d ik ir im k an t em b u sa n k e C ab an g P A P D I se su ai d en g an d o m is il i, i n st it u si t em p at b ek er ja H . O R G A N IS A SI D A N T AT A LA K SA NA S ER TI FI K A SI P en g el o la an p ro g ra m se rt if ik as i d il ak u k an se p en u h n y a o le h P B P A P D I I. PE N DA N A A N ⢠P B P A P D I ⢠K o le g iu m I lm u P en y ak it D al am ( K IP D ) P A P D I ⢠C ab an g P A P D I ⢠P es er ta s er ti fi k as i
  • 3 6 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la mBA B IV ST A N DA R A LA T PE N DA H U LU A N P er k em b an g an d an k em aj u an i lm u p en y ak it d al am d i er a g lo b al is as i sa at i n i se d em ik ia n p es at d an b er v ar ia si s ei ri n g d en g an k em aj u an i lm u p en g et ah u an d an t ek n o lo g i d i b er b ag ai b id an g k eh id u p an m as y ar ak at k h u su sn y a b id an g k ed o k te ra n . P er k em b an g an d an k em aj u an t er se b u t m el ip u ti p er k em b an g an p en g et ah u an a k an j en is p en y ak it , si fa t d an c ar a p en y eb ar an p en y ak it , p en g o b at an d an p en an g g u la n g an p en y ak it s ec ar a ce p at d an t ep at s er ta p er k em b an g an s ta n d ar a la t y an g d ig u n ak an d al am m en u n ja n g p en g o b at an d an p en an g g u la n g an b er b ag ai m ac am p en y ak it te ru ta m a p en y ak it -p en y ak it y an g b er b ah ay a at au m em b u tu h k an p er h at ia n k h u su s. S ta n d ar a la t il m u p en y ak it d al am d ib ed ak an m en ja d i 1 . A la t in st ru m en m ed is (a la t- al at y an g b ia sa d ig u n ak an o le h p ar a te n ag a k es eh at an s ep er ti d o k te r, p er aw at , b id an , d an l ai n -l ai n d al am m er aw at p as ie n s ep er ti t en si m et er , st et o sk o p , d an l ai n -l ai n ) 2 . A la t b an tu d ia gn os tik d an te ra pi n on el ek tr o m ed is (a la t- al at n o n el ek tr ik y an g b ia sa d ig u n ak an o le h d o k te r u n tu k m er aw at p as ie n d en g an k o n d is i y an g l eb ih k h u su s) 3 . A la t e le kt ro m ed is (a la t- a la t y an g d ig er ak k an o le h s is te m l is tr ik / m ek an ik y an g b ia sa d ig u n ak an o le h d o k te r u n tu k m er aw at p as ie n d en g an k o n d is i y an g l eb ih k h u su s) 4 . A la t c an gg ih ( al at -a la t âm o d er n â y an g d ib u at s ec ar a k h u su s d en g an tu ju an d ap at m en g o b at i d an m en an g g u la n g i p en y ak it s ec ar a le b ih ce p at , te p at d an a k u ra t) A la t- al at c an g g ih h an y a d ap at d an b o le h d ig u n ak an o le h o ra n g - o ra n g t er te n tu y an g t el ah d il en g k ap i d en g an s er ti fi k as i p en g g u n aa n a la t te rs eb u t y an g d ib er ik an o le h P B P A P D I b ek er ja s am a d en g an i n st it u si p en d id ik an . S ta n d ar a la t il m u p en y ak it d al am y an g h ar u s d ap at d ik u as ai o le h se o ra n g d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am h ar u s se su ai d en g an t in d ak an
  • 3 7 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m d ia g n o st ik d an t er ap et ik y an g m el ip u ti 1 2 ( d u a b el as ) b id an g d is ip li n d i li n g k u n g an i lm u p en y ak it d al am y an g d ap at d ig u n ak an o le h s el u ru h a h li p en y ak it d al am d i se lu ru h I n d o n es ia ( k ec u al i al at y an g h ar u s d en g an se rt if ik as i) .
  • 3 8 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m S T A N D A R A L A T D I B ID A N G P E N Y A K IT D A L A M S E S U A I D E N G A N T IN D A K A N (D IA G N O S T IK D A N T E R A P E T IK ) Y A N G H A R U S D A P A T D IK U A S A I O L E H S E O R A N G D O K T E R S P E S IA L IS P E N Y A K IT D A L A M 1 . A la t In st ru m en m ed is 1 . S te to sk o p 2 . T en si m et er 3 . T er m o m et er 4 . P al u r ef le k s 5 . S en d o k l id ah 6 . S en te r 7 . S en ti m et er /m et er an 8 . T im b an g an b ad an 9 . U k u ra n t in g g i b ad an 2 . A la t B a n tu N o n -E le k tr o M ed is 1 . S p ir o m et er i 2 . E rg o m et er 3 . K it t es t em p el 4 . K it t es t u su k 5 . A n o sk o p r ig id ( lo g am a ta u p la st ik ) 6 . B o to l W S D 7 . M ik ro sk o p 8 . S y ri n g e p u m p 9 . R et o sk o p 1 0 . P er al at an fi si o te ra p i (k er ja sa m a d en g an U n it R eh ab il it as i M ed ik /U R M ) 1 1 . K at et er d ia li si s p er it o n ea l 1 2 . S et j ar u m a sp ir as i su m su m t u la n g ( 1 4 -1 6 G ) 1 3 . Ja ru m b io p si J a m sh id i 1 4 . K at et er v en a se n tr al 1 5 . S et b ed ah m in o r 1 6 . B lo o d t ra n sf u si o n s et I7 . E m er g en cy t ro ll ey
  • 3 9 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 1 8 . C V P s et 1 9 . P ip a en d o tr ak ea l 2 0 . E m er g en cy t es t 2 1 . M o u th p ie ce s 2 2 . T ro k ar 2 3 . K at et er n el at o n 2 4 . P u n g si p le u ra s et 2 5 . G lu k o m et er 2 6 . Ja ru m a sp ir as i 2 7 . A sp ir as i su m su m t u la n g s et 3 . A la t E le k tr o M ed is 1 . K it a n af il ak si s 2 . P ea k m et er 3 . P u ls e O xi m et ry 4 . S en g st ak en b la k em o re t u b e (S B t u b e) 5 . L am p u k ep al a. 6 . E so fa g o -g as tr o -d u o d en o sk o p i (d en g an s er ti fi k as i) 7 . K o lo n o sk o p i (d en g an s er ti fi k as i) 8 . U lt ra so n o g ra fi ( U S G ) 9 . P u n g si s u p ra p u b ik s et 1 0 . S et b io p si g in ja l 1 1 . H em o d ia li si s (d en g an s er ti fi k as i) 1 2 . P er al at an b io p si h at i (j ar u m b io p si , d an l ai n -l ai n ) 1 3 . P er al at an p er it o n es k o p i (d en g an s er ti fi k as i) 1 4 . E le k tr o k ar d io g ra fi ( E K G ) (d en g an s er ti fi k as i) 1 5 . M o n it o r ja n tu n g 1 6 . A la t ca rd io ve rt er /D C s h o ck 1 7 . T M T ( d en g an s er ti fi k as i) 1 8 . L ar in g o sk o p 1 9 . A la t su ct io n 2 0 . N eb u li zc r 2 1 . I n h al at o r
  • 4 0 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m 4 . A la t C a n g g ih 1 . E R C P s et ( d en g an s er ti fi k as i) 2 . S et P T B D ( d en g an s er ti fi k as i) 3 . R F A s et ( d en g an s er ti fi k as i) 4 . E k o k ar d io g ra fi ( d en g an s er ti fi k as i)
  • 4 1 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m B A B V K E T E N A G A A N 1. Pa da s a ra n a p el ay an an k es eh aa n pe ny ak it da la m p ri m er : P el ay an an d il ak u k an o le h d o k te r u m u m d an d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am y an g t el ah t er -r eg is tr as i se b ag ai k o n su le n d en g an m it ra k er ja p er aw at -p er aw at m ah ir i lm u p en y ak it d al am . 2. Pa da s a ra n a p el ay an an k es eh at an p en ya ki t da la m s ek un de r: P el ay an an d il ak u k an o le h d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am y an g te la h t er -r eg is tr as i, d en g an m it ra k er ja d o k te r sp es ia li s la in y an g te rk ai t d an p er aw at - p er aw at m ah ir i lm u p en y ak it d al am . 3. Pa da s a ra n a p el ay an an k es eh at an p en ya ki t d al am te rs ie r: P el ay an an d il ak u k an o le h d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am k o n su lt an , d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am y an g t el ah t er -r eg is tr as i, d en g an m it ra k er ja d o k te r sp es ia li s la in y an g t er k ai t se rt a p er aw at - p er aw at m ah ir i lm u p en y ak it d al am .
  • 4 2 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la mB A B V I PE M BI N A A N D A N P EN G AW A SA N A . PE M BI N A A N Sa ra na d an P ra sa ra na d is ed ia k an o le h p im p in an /m an aj em en p im p in an i n st it u si a ta u b ad an y an g m el ak sa n ak an p el ay an an k es eh at an p en y ak it d al am d en g an ad v o k as i P B P A P D I, M aj el is K o d e E ti k , F ak u lt as K ed o k te ra n , D ep ar te m en P en d id ik an N as io n al ( D ik n as ) K et en a ga an 1 . M em il ik i k ed al am an p en g et ah u an y an g m em ad ai d an m en g ik u ti p er k em b an g an k ei lm u an s es u ai p ro fe si n y a 2 . K em am p u an d an k et er am p il an d il ak sa n ak an s es u ai d en g an st an d ar p ro fe si P A P D I 3 . E ti k a p ro fe si d il ak sa n ak an o le h D ew an K eh o rm at an d an E ti k K ed o k te ra n ( D K E K ) P A P D I d an M aj el is K eh o rm at an E ti k K ed o k te ra n I D I A dm in ist ra si M ed ik D il ak sa n ak an s es u ai d en g an b en tu k s ta n d ar y an g b er la k u d an m en ce rm in k an k in er ja u n tu k m as in g -m as in g in st it u si at au b ad an y an g m en y el en g g ar ak an p el ay an an k es eh at an il m u p en y ak it d al am B. PE N G AW A SA N In te r n a l D il ak sa n ak an o le h P B P A P D I d an I D I, te m as u k m em p er h at ik an fu n g si d an k et ep at an ( k al ib ra si ) p er al at an m ed ik . Ek st er n a l P el ak sa n aa n b ek er ja sa m a d en g an P B P A P D I y ai tu : a. P ro g ra m ak re d it as i d en g an ad v o k as i o le h D ep ar te m en
  • 4 3 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m K es eh at an c .q . K o m it e A k re d it as i R u m ah S ak it ( K A R S ). ID I d an s ar an a/ p ra sa ra n a p el ay an an k es eh at an b . U n tu k t in g k at p ro p in si d il ak sa n ak an o le h K ep al a D in as K es eh at an P ro p in si c. U n tu k t in g k at K ab u p at en /K o ta d il ak sa n ak an o le h K ep al a D in as K es eh at an K ab u p at en /K o ta
  • 4 4 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la mBA B V II EV A LU A SI E v al u as i st an d ar p ro fe si d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am d il ak u k an se ca ra p er io d ik s et ia p 5 t ah u n s ek al i o le h P B P A P D I se su ai d en g an p er k em b an g an d an k em aj u an p en g et ah u an d an t ek n o lo g i il m u p en y ak it d al am s er ta p en y eb ar an p en y ak it .
  • 4 5 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m B A B V II I P E N U T U P S eb ag ai m an a k it a k et ah u i p er k em b an g an I lm u P en g et ah u an d an T ek n o lo g i d al am B id an g K ed o k te ra n p ad a u m u m n y a d an I lm u P en y ak it D al am k h u su sn y a se d em ik ia n c ep at d an lu as s ei ri n g d en g an p er ta m b ah an ju m la h p en d u d u k d i In d o n es ia y an g s em ak in b an y ak . M ak a se b ag ai d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am p er lu m em p u n y ai k o m p et en si y an g m em en u h i d al am p el ay an an s ec ar a p ro fe si o n al d an b er ta n g g u n g j aw ab . O le h k ar en a it u , d en g an a d an y a B u k u S ta n d ar P ro fe si I lm u P en y ak it D al am i n i d ap at m em b an tu s ej aw at d al am m en y u m b an g k an k o m p et en si p el ay an an k es eh at an k ep ad a m as y ar ak at se ca ra p ro fe si o n al d al am b er b ag ai b id an g n am u n t et ap d is es u ai k an d en g an p er k em b an g an d an p er u b ah an y an g t er ja d i d i m as y ar ak at . S ta n d ar P ro fe si il m u P en y ak it D al am in i m el ip u ti se m u a u n su r d al am i lm u p en y ak it d al am d an k eg aw at d ar u ra ta n y an g d ip er u n tu k k an b ag i se m u a d o k te r sp es ia li s p en y ak it d al am u n tu k m en g g u n ak an s ta n d ar p ro fe si i n i. A p ab il a ad a k ek u ra n g an d al am p en y u su n an S ta n d ar P ro fe si I lm u P en y ak it D al am i n i k am i m en er im a m as u k an d ar i se ja w at u n tu k r ev is i se la n ju tn y a.
  • 4 6 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la mB A B I X L A M P IR A N 1 . S u ra t k ep u tu sa n T im P en y u su n B u k u s ta n d ar P ro fe si P A P D I 2 . S u ra t K ep u tu sa n P em b er la k u an S ta n d ar P ro fe si P A P D I
  • 4 7 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m SU R AT K EP U TU SA N N O . 1 80 / SK .P B. P A PD I/X 04 M en gi ng at : ⢠A n g g ar an D as ar P A P D I P as al V II I B ab O rg an is as i, ay at 3 y an g b er b u n y i B ad an K h u su s y an g d ap at d ib en tu k m en u ru t k ep er lu an . ⢠S es u ai d en g an k ep u tu sa n ra p at p le n o P B .P A P D I ta n g g al 1 4 N o p em b er 2 0 0 3 , d is ep ak at i u n tu k m em b en tu k T im S ta n d ar P ro fe si P en y ak it D al am . M en im ba ng : ⢠S es u ai u su la n d ar i B id an g H u m as d an K em it ra an P B . P A P D I u n tu k m em b en tu k T im S ta n d ar P ro fe si P en y ak it D al am d an S ta n d ar P er al at an P en y ak it D al am . ⢠P er lu ad an y a S ta n d ar P ro fe si P en y ak it D al am d an S ta n d ar P er al at an P en y ak it D al am , d al am tu g as D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am d i In d o n es ia . M en et ap ka n : Pe rt am a : M em b er la k u k an B u k u P an d u an P ro fe si P en y ak it D al am P A P D I, se b ag ai P ed o m an S ta n d ar P ro p es i d an P er al at an b ag i D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am K h u su s se lu ru h an g g o ta P A P D I d i ru m ah sa k it p em er in ta h d an s w as ta s er ta s el u ru h f as il it as k es eh at an la in n y a d i In d o n es ia , y an g ak an d is em p u rn ak an / d is es u ai k an d en g an k em aj u an d an p er k em b an g an il m u k ed o k te ra n /k es eh at an . K ed u a : S u ra t K ep u tu sa n i n i b er la k u s ej ak t an g g al d it et ap k an , d en g an c at at an s eg al a se su at u a k an d ir u b ah , d it in ja u k em b al i se b ag ai m an a m es ti n y a ap ab il a d ik em u d ia n h ar i te rn y at a te rd ap at k ek el ir u an d al am S u ra t K ep u tu sa n i n i.
  • 4 8 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m Te m bu sa n Y th . 1 . K et u a D ep ar te m en I lm u P en y ak it D al am 2 . K o o rd in at o r P el ay an an M ed ik I lm u P en y ak it D al am 3 . P ar a K et u a D iv is i Il m u P en y ak it D al am 4 P ar a K et u a P A P D I ca b an g 5 . S ej aw at y an g b er sa n g k u ta n 6 . A rs ip D it et ap k an : d i Ja k ar ta P ad a T an g g al : 6 O k to b er 2 0 0 4 K et u a U m u m P ro f. D r. H .A . A zi z R an i. S p P D . K G E H S ek re ta ri s Je n d er al D r. S id ar ta w an S o eg o n d o , S p P D , K E M D
  • 4 9 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m SU R AT K EP U TU SA N N O .0 33 /S K .P B. P A PD I/I /4 M en gi ng at : 1 . A n g g ar an D as ar P A P D I P as al V II I B ab O rg an is as i ay at 3 y an g b er b u n y i B ad an K h u su s y an g d ap at d ib en tu k m en u ru t k ep er lu an . 2 . S es u ai d en g an h as il K ep u tu sa n R ap at P le n o P B . ta n g g al 1 4 N o p em b er 2 0 0 3 , d is ep ak at i m em b en tu k T im S ta n d ar P ro fe si P en y ak it D al am M en im ba ng : 1 . S es u ai u su la n d ar i B id an g H u m as d an K em it ra an P B .P A P D I u n tu k m em b en tu k T im S ta n d ar P ro fe si P en y ak it D al am d an S ta n d ar P er al at an P en y ak it D al am . 2 . P er lu ad an y a S ta n d ar P ro fe si P en y ak it D al am d an S ta n d ar P er al at an P en y ak it D al am , d al am tu g as D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am d i In d o n es ia . 3 . D em i k el an ca ra n j al an n y a p el ak sa n aa n T im P ro fe si P en y ak it D al am d an S ta n d ar P er al at an P en y ak it D al am , P B . P A P D I m en u g as k an S ej aw at y an g te rc an tu m d al am T im t er se b u t u n tu k m em p er si ap k an d an m en y u su n b u k u P an d u an P ro fe si P en y ak it D al am d an S ta n d ar P er al at an P en y ak it D al am M em ut us ka n : P en g u ru s B es ar P er h im p u n an D o k te r S p es ia li s P en y ak it D al am I n d o n es ia ( P B .P A P D I) M em u tu sk an d an M en u g as k an S ej aw at y an g t er ca n tu m d i b aw ah in i se b ag ai T im S ta n d ar P ro fe si P en y ak it D al am d an S ta n d ar P er al at an P en y ak it D al am y an g t er d ir i d ar i K et u a : D r. H er d im an T . P o h an , S p P D , K P T I (M er an g k ap A n g g o ta ) W ak il : D r. M ar d i S an to so , S p P D (M er an g k ap A n g g o ta )
  • 5 0 S ta n d a r P ro fe si P e n y a k it D a la m S ek re ta ri s : D r. A ri F ah ri al S y am , S p P D (M er an g k ap A n g g o ta ) A n g g o ta : 1 . D r. L u k m an H . M ak m u n , S p P D , K K V , K G er 2 . D r. D ju m h an a A tm ak u su m a, S p P D , K H O M ( M er an g k ap K o o rd in at o r) S ta n d ar P er al at an P en y ak it D al am ) 3 . D r. A n n a U ja in ah , S p P D , K P 4 . D r. R ac h m at M u rs al in , S p P D 5 . D r. R en o G u st av ia n i, S p P D N ar as u m b er : 1 . D r. R et ty ( D ir je n Y an m ed D E P K E S ) 2 . D r. I N y o m an K an d u n , M P H ( S ta f A h li M en k es ) S u ra t K ep u tu sa n in i b er la k u se ja k ta n g g al d ik el u ar k an . B il a d ik em u d ia n h ar i te rd ap at k ek el ir u an , su ra t k ep u tu sa n i n i d ap at d it in ja u k em b al i. D it et ap k an : d i Ja k ar ta P ad a T an g g al : 6 O k to b er 2 0 0 4 Te m bu sa n Y th . 1 .B ap ak M en te ri K es eh at an R .I . 2 .B ap ak D ir ek tu r D ir je n Y an m ed D ep k es R I 3 .P ar a K et u a P A P D I ca b an g 4 .S ej aw at y an g b er sa n g k u ta n 5 .A rs ip K et u a U m u m P ro f. D r. H .A . A zi z R an i. S p P D . K G E H S ek re ta ri s Je n d er al D r. S id ar ta w an S o eg o n d o , S p P D , K E M D

Recommended

View more >